21 Қыркүйек 2026
Қазақстан жекелеген стандарттарды енгізуден толыққанды ұлттық суық тізбек жүйесін құруға көшуді жоспарлап отыр. Келесі қадам бірлескен тұжырымдаманы әзірлеу және пилоттық жобаны бастау болуы мүмкін.
Бұл мәселелерді 18 қыркүйекте Астанада жеткізілімнің суық тізбегін дамыту жөніндегі стратегиялық дөңгелек үстелде талқылады. Іс-шара мемлекеттік органдар, логистикалық компаниялар, бизнес және халықаралық ұйымдар өкілдерінің қатысуымен қазақстан-жапон серіктестігі аясында өтті.
Талқылауға Yamato Group сарапшылары да қатысты. Жапондық логистикалық топ 23 елде және өңірлерде жұмыс істейді және Жапонияның пошта-курьерлік қызметтері нарығының шамамен 47 %-ын алады.
Қатысушылар суық тізбек инфрақұрылымын дамытуды, халықаралық стандарттарды енгізуді, логистиканы цифрландыруды және көміртегі ізін азайтуды қарастырды. Тұрақты температуралық режимді талап ететін азық-түлік, дәрі-дәрмек және басқа да өнімдерді тасымалдауға ерекше назар аударылды.
ҚР СТ ISO 23412-2026 «Температурасы бақыланатын рефрижераторлық жүктерді жеткізу бойынша жанама көрсетілетін қызметтер. Жүктерді аралық қайта тиеу арқылы жер үстімен тасымалдау» ұлттық стандартын қабылдау алғашқы қадам болды. Құжатты ҚР СИМ Техникалық реттеу және метрология комитеті 2026 жылғы 29 сәуірде бекітіп, 10 мамырда қолданысқа енгізді.
Стандарт температураға сезімтал сәлемдемелерді аралық қайта тиеумен жерүсті тасымалдауға қойылатын талаптарды белгілейді. Ол операцияларды ұйымдастыруды, қажетті ресурстарды және қызметтерге тапсырыс берушілермен өзара іс-қимылды реттейді.
Бұл ретте құжат авиациялық, теңіз және теміржол тасымалдарына, қайта тиеусіз тікелей жеткізуге, фармацевтикалық және медициналық өнімдерге қолданылмайды. Бұл бағыттар жеке тәсілдер мен техникалық бағалауды талап етеді.
Сондай-ақ, Қазақстан ISO/TC 315-ке толыққанды қатысушы ретінде кірді. Бұл елге суық тізбек саласындағы халықаралық стандарттарды әзірлеуге қатысуға мүмкіндік береді.
«ҚазСтандарт» РМК бас директоры Мәлік Сәулебай атап өткендей, бір стандартты қабылдау нарықты өзгертпейді.
- Енді тапсырма қиынырақ. Стандартты өлшеулермен, деректермен, құзыреттермен, инфрақұрылыммен және бизнес тәжірибесімен байланыстыру қажет. Әйтпесе тіпті үздік әзірленген стандарт өздігінен нарықты өзгерте алмайды, - деді Мәлік Сәулебай.
Оның айтуынша, сенімді суық тізбек тасымалдау мен сақтауға қойылатын бірыңғай талаптарға, температураны сенімді өлшеуге, тізбекті деректерге, дайын персоналға және сәйкестікті тәуелсіз растауға негізделуге тиіс.
Бұдан әрі жұмыс істеу үшін Қазақстанның қолданыстағы тәжірибесі мен ISO/TC 315 талаптары арасындағы айырмашылықтарға талдау жүргізу ұсынылды. Осыдан кейін ықтимал пилоттық жобаның паспортын дайындау жоспарланады. Онда бағдар, жүк ағыны, температуралық режимдер, оператор, қаржыландыру көздері, тәуекелдер және нәтиже көрсеткіштері анықталуға тиіс.
Жауапкершілікті бөлуге ерекше назар аудару жоспарланады. Мемлекет қауіпсіздік саясаты мен талаптарын айқындауға тиіс. ҚазСтандарт ISO/TC 315 стандарттарына, метрологиясына, әдіснамасына, оқытуына және өзара іс-қимылына жауап беруге дайын.
- Алдымен жүйенің архитектурасын, қатысушылардың рөлдерін және нәтиженің өлшемшарттарын анықтау қажет. Содан кейін пилоттық жобаны іске қосып, оның тиімділігі расталғаннан кейін масштабтауға көшуге болады, - деп РМК басшысы атап өтті.
Дөңгелек үстелге қатысушылар халықаралық цифрлық шешімдерді, қойма және контейнерлік инфрақұрылымды дамытуды, температуралық-бақыланатын жеткізуді және Қазақстанның Орталық Азияның логистикалық дәліздеріне интеграциялануын талқылады.
