14 Қазан 2026
Орталық коммуникациялар қызметінің алаңында Дүниежүзілік стандарттар күніне орай брифинг өтті. ҚР Сауда және интеграция министрлігі, Техникалық реттеу және метрология комитеті мен «ҚазСтандарт» стандарттау саласындағы жұмыстың нәтижелері мен оны одан әрі дамыту бағыттарын таныстырды. Негізгі назар отандық өндірісті қолдауға, жаңа технологияларды енгізуге және өнім қауіпсіздігін қамтамасыз етуге аударылды.
2023–2025 жылдары Қазақстанда отандық тауар өндірушілерді қолдауға бағытталған 97 ұлттық стандарт бекітілді. 2026 жылға арналған жоспарда көзделген 57 тақырыптың 22-сі қазақстандық кәсіпорындардың қажеттіліктерімен тікелей байланысты. Бұл бағыттағы жұмыстар бизнес өкілдерімен және салалық бірлестіктермен бірлесіп жүргізілуде.
Бүгінде нормативтік-техникалық құжаттардың бірыңғай қорында 76 174 құжат бар. Оның ішінде 9 789-ы – ұлттық стандарт. Ұлттық стандарттарды қолдану деңгейі 74%-ды құрайды.
Жұмыстың негізгі бағыттарының бірі – инвестициялық жобаларды дайындық кезеңінен бастап сүйемелдеу. Мәселен, Испанияның ROCA компаниясының Қазақстанда санитарлық-техникалық бұйымдар өндіру жобасы аясында стандарттар мен өнімге қойылатын талаптар қарастырылуда. Ал MIF технологиясын енгізу үшін болат құбырларды механикалық жалғауға арналған ұлттық стандарт әзірленуде. Техникалық негіздемеге сәйкес, бұл технология құбыржол құрылысын 3–5 есе жеделдетуге мүмкіндік беруі мүмкін.
Бейнебақылау жүйелеріне, температуралық режимді бақылай отырып, салқындатылған және мұздатылған жүктерді жеткізуге, электрондық медициналық карталар мен жазбаларға қойылатын талаптарды белгілейтін стандарттар қабылданды. Сондай-ақ электр қуаттау станцияларына арналған стандарттар бекітілді. Олар электр энергиясының берілген көлемін дәл есепке алу үшін қажетті салыстырып тексеру және метрологиялық қамтамасыз ету талаптарын көздейді.
Жасанды интеллект пен киберқауіпсіздік те маңызды бағыттардың бірі болып отыр. 2025 жылы Қазақстанда жасанды интеллект саласындағы жеті ұлттық стандарт алғаш рет бекітілді. Олар жүйелер архитектурасын, деректермен жұмыс істеуді, тәуекелдерді басқаруды және құпиялылықты қорғауды қамтиды. Сонымен қатар криптография және ақпараттық технологиялардың қауіпсіздігін бағалау салаларындағы нормативтік база жаңартылуда.
2026 жылы «Ғылыми зерттеулер және өндіріске енгізу» атты ұлттық стандарт алғаш рет қабылданды. Ол технологиялық дайындық деңгейлерін қолдануды және ғылыми зерттеулерді цифрландыруды көздейді. Бұл бағытты дамыту ғылыми зерттеулердің нәтижелерін жаңа технологияларға, материалдар мен өнімдерге қойылатын талаптармен ұштастыруға мүмкіндік береді.
Стандарттарды әзірлеу сапасын арттыру мақсатында стандарттау жөніндегі сарапшы институтын заңнамалық тұрғыдан қалыптастыру ұсынылуда. Бұл бастама мамандардың біліктілігі мен даярлығына бірыңғай талаптар белгілеуді, сондай-ақ ұлттық тізілім жүргізуді көздейді. Бұдан бөлек, стандарттарды әзірлеуге техникалық комитеттер арқылы бизнес өкілдерін, ғылыми ұйымдар мен аккредиттелген зертханаларды кеңінентарту жоспарлануда.