7 Қыркүйек 2026
31 тамызда қоршаған ортаны қорғау саласындағы жаңа ұлттық стандарттарға арналған дөңгелек үстел өтті. Іс-шараға мемлекеттік органдардың, экологиялық ұйымдардың, сараптамалық қауымдастықтың және бизнестің өкілдері қатысты.
Стандарттарды «ҚазСтандарт» РМК әзірлеген және ҚР СИМ Техникалық реттеу және метрология комитеті бекіткен. Олар 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізілген.
Дөңгелек үстелге қатысушылар Ұлттық стандарттау жоспары аясында әзірленген бес ұлттық стандартты талқылады:
ҚР СТ 4022-2025 «Қалдықтар. Қалдықтарды басқару. Аз қалдықты технологияларға қойылатын талаптар». Стандарт қалдықтары аз және «қалдықсыз» технологияларды нормалауға қойылатын талаптарды белгілейді, сондай-ақ өндіріс пен тұтыну қалдықтарын басқару кезінде оларды құру қағидаттарын айқындайды. Стандартты қолдану қоршаған ортаға, әсіресе өңірлік деңгейде жүктемені азайтуға және болашақ ұрпақ үшін сарқылмайтын, қалпына келмейтін табиғи ресурстардың қорын сақтауға мүмкіндік береді.
ҚР СТ ISO 4789-2025 «Жылу электр станцияларында ағынды суларды тазарту және қайта пайдалану жөніндегі басшылық нұсқаулар». Стандарт ЖЭС-те ағынды суларды тазарту мен қайта пайдаланудың негізгі қағидаттарын анықтайды. Оны қолдану кәсіпорындардың қоршаған ортаға теріс әсерін азайтуға және қауіпті ластаушы заттардың ауыз су мен тұрмыстық қажеттіліктерге пайдаланылатын суқоймаларына түсуіне жол бермейді. Көзделген технологияларды нақты объектінің шарттарын ескере отырып, ЖЭС салу және қайта құру кезінде қолдануға болады.
ҚР СТ IWA 42-2025 «Көміртегі бейтараптығы жөнінде нұсқау». Стандарт шығарындылардың бейтараптығына қол жеткізу процестерінің бірыңғай тұжырымдамалық шеңберін, негізгі қағидаттарын және жалпы түсінігін белгілейді.
ҚР СТ ISO 14068-1-2025 «Климаттың өзгеруін басқару. Таза нөлге көшу. 1-бөлім. Көміртегі бейтараптығы». Стандарт ұйымдар мен өнімдер деңгейінде парниктік газдар шығарындыларын азайту бойынша нақты талаптар мен ұсынымдарды анықтайды.
ҚР СТ ISO/TS 14092-2025 «Климаттың өзгеруіне бейімделу. Жергілікті билік органдары мен қауымдастықтарға арналған бейімделуді жоспарлау жөніндегі талаптар мен нұсқау». Стандарт жергілікті деңгейде жоспарлаудың және өңірлердің климаттық тәуекелдерге төзімділігін арттырудың практикалық құралы болып табылады.
Осы стандарттарды қолдану ұйымдарға көміртегі бейтараптығына қол жеткізу жөніндегі бірыңғай талаптар мен ұсынымдарды береді. Жаңа қағидалар қалдықтары аз технологияларға көшудің маңызды құралы болады, энергетиканың тұрақты дамуын және қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз етеді.
Пікірсайысқа ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігінің, сондай-ақ Солтүстік Қазақстан облысы бойынша Экология департаментінің өкілдері белсенді қатысты.