12 Қараша 2025
Қазақстандық ғалымдар COOMET беделді халықаралық байқауында бірінші және үшінші орынға ие болды, деп хабарлайды «ҚазСтандарт» РМК баспасөз қызметі.
Өзбекстанда Әзірбайжаннан, Беларусьтан, Қазақстаннан, Ресейден және Өзбекстаннан 16 қатысушыны қатысқан «COOMET үздік жас метрологы» XI Халықаралық байқауы аяқталды.
COOMET — бұл нақты өлшемдер туралы ғылымды дамыту үшін аймақ елдерін біріктіретін мемлекеттік метрологиялық институттардың Еуро-Азиялық ынтымақтастығы. Байқау екі жылда бір рет өткізіледі және метрология саласындағы жас мамандар үшін ең беделді іс шаралардың бірі болып саналады
Биылғы жылы жеңімпаздар қатарында Қазақстанның екі өкілі бар.
Бірінші орынды мемлекеттік температуралық және жылу-физикалық шамалар эталондары үшін жауап беретін, «ҚазСтандарт» РМК №2 зертханасының бас маманы Асылбек Жұмағали алды.
Асылбек шық нүктесі температурасының бастапқы эталонын әзірледі, бұл Қазақстанға эталондарды әлемнің жетекші институттарымен халықаралық салғастыруға қатысуға мүмкіндік берді. Қазақстанның өлшеу мүмкіндіктерін растаған нәтижелер Халықаралық салмақ және өлшем бюросының (BIPM, Франция) дерекқорына енгізілген.
Оның жұмысы пайдалы модельге патентпен қорғалған, ал нәтижелері Scopus екі ғылыми мақаласында жарияланған.
Үшінші орынды Қазақстан Республикасының уақыт, жиілік бірліктерінің және ұлттық уақыт шкаласының мемлекеттік бастапқы эталонына жауап беретін«ҚазСтандарт» РМК № 1 зертханасының бас маманы Сұлтанбек Смағұлов жеңіп алды.
2021 жылы ол мемлекеттік эталонға жаңғырту жүргізді, ұлттық уақыт шкаласын автоматты түрде баптау жүйесін әзірледі және енгізді.
Оның жұмысының арқасында UTC(KZ) ұлттық шкаласының көрсеткіштері BIPM негізгі салғастыруларына қатысатын 90 уақыт зертханалары арасында UTC(k) үздік 20 іске асыру қатарына енді.
Сұлтанбек Смағұлов — «Үздік жас метролог COOMET-2023» байқауының жеңімпазы (I орын), Web of Science және Scopus-та индекстелген үш мақаланы қоса алғанда, 14 ғылыми жұмыстың авторы.
Ол COOMET және EURAMET техникалық комитеттерінің, BIPM жанындағы уақыт және жиілік жөніндегі консультативтік комитеттің (CCTF) корреспондент-мүшесі болып табылады және COOMET техникалық сарапшысы қызметін атқарады.
— Біздің жас мамандардың жеңісі – бұл тек жеке жетістік қана емес, бұл Қазақстанның жоғары ғылыми әлеуетін растау. Мұндай нәтижелер отандық метрологияның әлемдік үрдістерге сенімді түрде ілесіп келе жатқанын және халықаралық ғылыми кооперацияның дамуына өз үлесін қосатынын көрсетеді, — деп атап өтті «ҚазСтандарт» РМК бас директоры Малик Саулебай.
Асылбек Жұмағали мен Сұлтанбек Смағұловтың жетістіктері Қазақстанның дәлдік пен ғылыми шеберліктің жоғары стандарттарын белгілейтін елдердің қатарына кіретіндігінің айқын дәлелі болды.
